بخشنامه شماره ۲۰ امورفنی بیمه شدگان (تنقیح و تلخیص) موضوع: بیمه بیکاری (۱۳۹۵/۱۱/۲۵)
بررسی لحظهای بهروزرسانی، ویژهٔ کاربران ثبتنامشده
مقدمه
اداره کل تأمین اجتماعی استان.............
سلام علیکم
در
راستای تنقیح، تجمیع وتلخیص بخشنامه ها ودستورهای اداری، شفاف سازی مقررات، تسهیل
در ارائه خدمات و ارتقاء امور و ایجاد وحدت رویه در زمینه اجرای قانون و مقررات
بیمه بیکاری، توجه ادارات کل تأمین اجتماعی استان ها و واحدهای تابعه را به رعایت و اجرای دقیق مفاد این بخشنامه جلب می نماید.
تعریف بیکار
8) بیکار از نظر
قانون، بیمه شده ای است که بدون میل واراده بیکار شده و آماده کار باشد.
مشمولین
7) مشمولین قانون بیمه بیکاری عبارتند از
کلیه مشمولین قانون تأمین اجتماعی که تابع قانون کار می باشند به استثنای:
الف) بازنشستگان و ازکارافتادگان کلی.
ب) صاحبان حرف و مشاغل آزاد و بیمه شدگان اختیاری.
ج) اتباع خارجی.
قوانین و مقررات مرتبط
1) قانون بیمه بیکاری مصوب 26/06/1369
مجلس شورای اسلامی.
2) آیین نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری مصوب
12/10/1369 هیأت وزیران.
3) قانون کار مصوب 29/8/1369 مجمع تشخیص مصلحت نظام
واصلاحات والحاقات مربوط به آن.
4) تصویب نامه شماره 700036/21166 مورخ24/12/1378
هیأت وزیران.
5) تفاهم نامه مشترک شماره 118739 مورخ01/12/1384
فی مابین سازمان تأمین اجتماعی و وزارت کار وامور اجتماعی.
6) دادنامه های شماره384 مورخ23/03/1377 ، 180 مورخ
24/11/1378 ،52 مورخ 7/02/1382، 65 مورخ 14/02/1382 ،97 مورخ
04/03/1382 ، 256-257 مورخ 13/07/1382 ، 8 مورخ 16/01/1383 164 مورخ 20/03/1387، 85 مورخ
02/02/1394 و1182 مورخ15/10/1394
مصادیق کلی بیکاری
9) قطع رابطه کارگر
با کارفرما بدون میل و اراده.
10) بیکاری به
علت بروز حوادث قهریه و غیر مترقبه از قبیل سیل، زلزله، جنگ و آتش سوزی.
11) بیکاری به دلیل
طرح تغییر ساختار کارگاه از سوی کارفرما.
هرگونه تغییر یا
بازسازی خط تولید، جابجائی کارگاه وماشین آلات به منظور کاهش وابستگی و بهینه کردن
تولید که در راستای سیاستهای اقتصادی و اجتماعی دولت صورت گیرد تغییر ساختار
اقتصادی تلقی می گردد. تصمیم درخصوص برقراری مقرری بیمه بیکاری و مدت پرداخت آن (در
چارچوب بند الف ماده 7 قانون بیمه بیکاری) در مورد بیمه
شدگان شاغل در این کارگاهها که موقتاً بیکار شناخته شده می شوند، بعهده
شورایعالی کار خواهد بود.
واحدهای اجرائی
موظفند به منظور اجرای طرح های تغییر ساختار مصوب شورایعالی کار و برقراری بیمه
بیکاری این قبیل از بیکاران با هماهنگی اداره کل امور فنی بیمه شدگان اقدام
نمایند.
شرایط احراز
12)
بیمه شده دارای
حداقل 6 ماه سابقه پرداخت حق بیمه نزد سازمان تأمین اجتماعی باشد. (به استثنای مشمولین تبصره 2 ماده 2 قانون
بیمه بیکاری)
13) بیمه شده
حداکثرظرف30 روز از تاریخ بیکاری، مراتب
را به واحد تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام نماید. مراجعه پس از30 روز با عذر موجه
و با تشخیص هیأت حل اختلاف اداره کار تا سه ماه امکان پذیر خواهد بود.
14) بیمه شده در
دوره های سوادآموزی و کارآموزی شرکت نماید.
15) احراز شرایط بیمه شدگانی که در کارهای با ماهیت دائمی
اشتغال داشته و در انقضای قراردادکار بدون میل و اراده بیکار می شوند و همچنین افرادی که در کارهای با ماهیت
غیردائم فعالیت داشته اند، در چارچوب ضوابط مقرر در بند«1» تفاهم نامه شماره
118739 مورخ 01/12/1384 فیمابین سازمان و وزارت کار و امور اجتماعی صورت می
پذیرد.
حق بیمه بیکاری
16) حق بیمه
بیکاری به میزان 3% مزد بیمه شده می باشد که کلاً توسط کارفرما تأمین و پرداخت خواهد شد.
نحوه محاسبه مبلغ مقرری بیمه بیکاری:
17) در صورت
بیکاری زوجین فقط یکی از آنان (زن یا شوهر) محق به استفاده از افزایش مقرری به
ازاء هر یک از فرزندان خواهد بود.
جدول
30×55 % ×متوسط مزد روزانه
ظرف90روزقبل ازبیکاری
مشروط به اینکه ازحداقل دستمزدکمترنباشد
مجردین
مقرری فرد مجرد+
(10% حداقل دستمزد × تعدادعائله
حداکثرتا 4 نفر)
مشروط به اینکه
ازحداقل دستمزد کمتر و از80%متوسط مزد بیشترنباشد.
متاهلین یا
متکفلین
18) درصورتیکه در
طول مدت دریافت مقرری بیمه بیکاری در تعداد افراد تحت تکفل بیمه شده تغییراتی حاصل
شود، میزان مقرری وی طبق جدول فوق (موضوع بند «ب» ماده «7» قانون بیمه بیکاری)
محاسبه و پرداخت خواهد شد.
مدت پرداخت بیمه بیکاری:
19) جمع مدت پرداخت مقرری از زمان برخورداری
بیمه بیکاری برای مجردین حداکثر 36 ماه و برای متأهلین یا متکفلین حداکثر50 ماه
براساس سابقه کلی پرداخت حق بیمه بشرح جدول ذیل می باشد.
سابقه
حداکثر مدت استفاده
از مقرری جمعاً با احتساب دوره های قبلی
پرداخت حق بیمه (ماه)
مجردین(ماه)
متاهلین یامتکفلین(ماه)
از 6 لغایت 24
6
12
از25 لغایت 120
12
18
از121 لغایت 180
18
26
از 181 لغایت 240
26
36
از241 به بالا
36
50
افراد 55 سال و بیشتر تارسیدن به سن بازنشستگی(تبصره
ماده7 قانون بیمه بیکاری)
20) مقرری بیمه بیکاری از روز اول بیکاری
قابل پرداخت می باشد.
21) مدت دریافت مقرری جزء سوابق پرداخت حق بیمه از نظر
بازنشستگی،ازکارافتادگی و فوت محسوب خواهد شد.
22) بیمه شدگانی که
بعلت بروز حوادث قهریه وغیر مترقبه ازقبیل سیل، زلزله، جنگ، آتش سوزی بیکار می
شوند، در صورتیکه سابقه پرداخت حق بیمه آنان کمتر از 6 ماه باشد، مطابق با
مشمولینی که دارای «6» ماه سابقه پرداخت حق بیمه می باشند از مقرری بیمه بیکاری
استفاده خواهند نمود.
افراد تحت تکفل بیمه شده بیکار:
23) همسر(زن یا
شوهر).
24) فرزندان اناث
مادام که ازدواج ننموده و فاقد حرفه و شغل باشند.
25) فرزندان ذکور تا
سن 20 سالگی (19 سال تمام) یا پس از آن
منحصراً در صورتیکه به تحصیلات دانشگاهی اشتغال داشته و یا طبق رای کمیسیون پزشکی
سازمان از کارافتاده کلی باشند.
26) پدر ومادر که سن
پدر از 60 سال و سن مادر از 55 سال متجاوز باشد. یا طبق نظر کمیسیون سازمان تأمین
اجتماعی از کارافتاده کلی باشند و در هرحال معاش آنان منحصراً توسط بیمه شده تأمین گردد.
27) خواهر و برادر تحت
تکفل در صورت داشتن شرایط مربوط به فرزندان اناث و ذکور.( طبق شرایط بندهای 24و25)
نحوه تشخیص کفالت بیمه شده زن:
28) درصورتیکه بیمه شده زن متأهل بوده، لیکن هیچ یک از افراد خانواده وی (شوهر،
فرزند، پدر و مادر) تحت تکفل وی نباشند، از نظر تعیین مدت استحقاق دریافت مقرری
صرفاً بهعنوان متأهل منظورمی گردد. لیکن محاسبه و پرداخت 10% افزایش حداقل دستمزد
به ازاء هر عائله موضوعیت نخواهد داشت.
29) چنانچه بیمه شده زن دارای عائله تحت تکفل بوده ومدارک و مستندات آن در
پرونده فنی موجود باشد، ضمن ا ینکه در تعیین مدت استحقاق ،متکفل منظور خواهد شد،
به ازاء هریک از عائله تحت تکفل
(حداکثر4 نفر)10% حداقل دستمزد زمان برقراری به مقرری نیز وی افزوده می
گردد.
30) چنانچه به موجب رأی قطعی دادگاه حضانت (نگهداری) و کفالت (تأمین معاش)
فرزند توأمان به عهده بیمه شده
زن مطلقه باشد، مشمول مقررات متکفلین موضوع ماده 7 قانون بیمه بیکاری (مدت پرداخت مقرری بیمه بیکاری
ومیزان آن ) خواهد بود، ضمناً چنانچه دررأی قطعی دادگاه صراحتاً در خصوص پرداخت
نفقه تعیین تکلیف شده باشد، امکان اتخاذ رویه خلاف حکم دادگاه وجود ندارد. لیکن در
فرضی که مراجع قضایی اظهار نظر در خصوص کفالت و پرداخت نفقه را به سازمانهای ذیربط
محول نمایند یا اساساً در این خصوص نظری ندهند، امکان احراز کفالت از طریق بازرسی
فنی توسط سازمان وجود دارد.
موارد قطع بیمه بیکاری:
31) زمانی که بیمه
شده مجدداً اشتغال به کار یابد.
تذکر: الف) دارا بودن رأی
کمیسیون پزشکی مبنی بر ازکارافتادگی کلی که به دلیل عدم احراز شرایط قانونی منجربه
برقراری مستمری نگردیده، مانع پرداخت مقرری بیمه بیکاری نخواهد بود.
بررسی صحت و سقم
اشتغال بکار این قبیل افراد قبل از برقراری مقرری بیمه بیکاری الزامی می باشد.
ب) دریافت مقرری
بیمه بیکاری مانع از دریافت مستمری جزئی نمی گردد.
32 ) بنا به
اعلام واحد کار و امور اجتماعی محل و یا نهضت سوادآموزی یا سایر واحدهای ذیربط از
طریق وزارت کار وامور اجتماعی، بیمه شده بیکار بدون عذر موجه از شرکت در دوره های
کارآموزی یا سوادآموزی خودداری نماید.
33) بیمه شده بیکار
از قبول شغل تخصصی خود و یا شغل مشابه پیشنهادی جهت اشتغال مجدد به کار خودداری نماید.
34) بیمه شده بیکار
ضمن دریافت مقرری بیمه بیکاری، حائز شرایط استفاده از مستمری بازنشستگی و یا
ازکارافتادگی کلی شود.
35) بیمه شده به
نحوی از انحاء با دریافت مزد ایام بلاتکلیفی به کار مربوطه اعاده گردد.
اقدامات مربوط به وصول حق بیمه واحتساب سوابق بیمه بیکاری :
متن
با توجه به اینکه در
برخی موارد کارفرمایان نسبت به ارسال صورت مزد و حقوق و پرداخت حق بیمه مشمولین قبل
از وقوع بیکاری، اقدام ننموده و این موضوع باعث مراجعات بیمه شدگان به واحد های
اجرائی سازمان یا مراجع حل اختلاف و صدور رأی مربوطه مبنی بر تکلیف کارفرما در
پرداخت حق بیمه می گردد، لذا ضروریست با رعایت ضوابط مقرر در ماده40 وتبصره ماده
48 قانون تأمین اجتماعی نسبت به محاسبه حق بیمه بشرح ذیل اقدام گردد:
توجه: واحد درآمد حق بیمه موظف است تذکر لازم مبنی بر لزوم رعایت مقررات مندرج
درآیین نامه طرز تنظیم صورت مزد و حقوق را به کارفرمایان مربوطه کتباً اعلام
نماید.
36) در مواردی که
بین سابقه احرازشده بیمه شده و تاریخ اخراج حداکثر یک ماه فاصله ایجاد شده باشد
واحد امورفنی بیمه شدگان باید باستناد رأی مراجع ویا سایر مستندات از جمله
قرارداد کار یا تاریخ بیکاری مندرج در معرفی نامه مراتب را به واحد درآمد حق بیمه
منعکس و واحد اخیر الذکر نیز
با حفظ سایر شرایط قانونی نسبت به مطالبه حق بیمه و احتساب سابقه اقدام
نمایند.
37) درصورتی که
فاصله بین سابقه بیمه شده و تاریخ اخراج بیش از یکماه بوده یا فاقد سابقه پرداخت
حق بیمه نزد سازمان باشد، مطالبه حق بیمه منوط به احراز اشتغال و اجرای ضوابط مقرر
در دستوراداری 539/5000 مورخ 21/06/1388 ( ضوابط نحوه رسیدگی به ادعای سوابق
بیمه ای افراد در کارگاه های مشمول قانون
تامین اجتماعی) خواهد بود.
38) در مورد آن دسته
از بیمه شدگانی که به استناد آراء مراجع حل اختلاف قانون کار مشمول دریافت حق السعی
ایام بلاتکلیفی می گردند واحد درآمد حق بیمه باید باستناد ماده «18» آیین نامه
اجرایی قانون بیمه بیکاری نسبت به مطالبه حق بیمه این ایام اقدام نماید.
تذکر: در کلیه
موارد فوق، در صورت قطعیت بدهی، احتساب سوابق مورد نظر جهت برقراری بیمه بیکاری بلامانع بوده و تقسیط بدهی
کارفرما مانع ارائه تعهد مذکور نیست.
39) احتساب
سوابق پرداخت حق بیمه اجباری که مشمول قانون کار نبوده و فاقد 3 % حق بیمه بیکاری می باشد جهت برقراری بیمه
بیکاری فاقد وجاهت قانونی است.
40) در اجرای ماده
101 قانون تامین اجتماعی و به منظور بررسی علل افزایش دستمزد 90 روز قبل از بیکاری
با ماه های قبل از آن و جلوگیری از پرداخت من غیرحق مقرری، واحد امور فنی بیمه
شدگان موظف است ضمن ارائه تعهد مذکور بر مبنای دستمزد ایام قبل از افزایش، مراتب
را به واحد درآمد حق بیمه اعلام تا واحد
اخیرالذکر نیز با مد نظر قراردادن مهلت مقرر در ماده 39 قانون، نسبت به بررسی
دستمزد بیمه شده و عنداللزوم اصلاح آن اقدام نماید.
ضمناً، اصلاح حکم
مقرری بیمه بیکاری و پرداخت مابه التفاوت مقرری به استناد دستمزد تعیین شده از سوی
واحد درآمد حق بیمه الزامی است.
41) بیمه شدگانی که
دارای دستمزد مقطوع بوده یا افزایش دستمزد آنان ناشی از طرح طبقه بندی مشاغل می
باشد از حکم فوق مستثنی خواهند بود.
42) در مواردی که پس از وقوع بیکاری
بیمه شده، کارفرما بیش از کارکرد واقعی وی و یا به صورت کامل نسبت به ارسال صورت
مزد و حقوق و پرداخت حق بیمه ایشان در همان ماه وقوع بیکاری اقدام نماید، واحد
ارائه کننده مقرری بیمه بیکاری می بایست
با اخذ رأی صادره ازسوی مراجع حل اختلاف و در مورد افرادی که فاقد رای می باشند،
باستناد تاریخ بیکاری اعلام شده توسط واحدهای تعاون، کار و رفاه اجتماعی و با اخذ
مستندات مربوطه از جمله قراردادکار، تسویه حساب، کارت حضور وغیاب، نامه کارفرما و... موضوع بررسی و مراتب را جهت
اصلاح سوابق اضافی و برگشت حق بیمه وصول
شده از تاریخ بیکاری به واحد درآمد حق بیمه اعلام و سپس نسبت به برقراری
مقرری بیمه بیکاری با رعایت سایر شرایط
مقرر قانونی اقدام نماید.
43) در مواردی که پس از وقوع بیکاری بیمه شده،
کارفرما علاوه بر ماه وقوع بیکاری بیش از کارکرد واقعی وی در ماه بعد نیزاقدام به
ارسال صورت مزد و حقوق و پرداخت حق بیمه نماید، صورت مزد و حقوق و حق بیمه ماه
مذکور باید با رعایت مهلت مقرر قانونی مندرج در ماده 39 قانون تأمین اجتماعی
(حداکثر ظرف شش ماه) با اخذ رأی صادره ازسوی مراجع حل اختلاف و یا قرارداد کار
منعقده و یا عنداللزوم با انجام بازرسی تحقیقی سه نفره (نمایندگان واحدهای درآمد،
بازرسی و امورفنی بیمه شدگان شعبه) و اخذ سایر مدارک مربوطه، توسط واحد درآمد شعبه
بررسی و پس از احراز موضوع، نسبت به اصلاح سابقه و برگشت حق بیمه و سپس برقراری
مقرری بیمه بیکاری اقدام گردد.
تذکر: با عنایت به عدم پیش بینی قانون در استرداد حق
بیمه، باید حق بیمه اضافی پس از کسر بدهی های کارگاه به حساب بستانکاری کارگاه
منظور گردد.
44) چنانچه بعد از برقراری بیمه بیکاری
براساس گزارش بازرسی از کارگاه محل اخراج، برای بیمه شده در ماه های اولیه متصل
به بیکاری سابقه ایجاد شده باشد، در صورت اعتراض بیمه شده در ارتباط با سوابق
ایجادی ضروریست با اخذ مستندات مربوطه از جمله رأی مراجع حل اختلاف، قرارداد کار و
عنداللزوم از طریق انجام بازرسی تحقیقی سه نفره بررسی لازم معمول و درصورت اثبات
عدم اشتغال بکار بیمه شده، نسبت به اصلاح سوابق مربوطه و تنفیذ سوابق پرداخت مقرری
بیمه بیکاری اقدام گردد.
45) چنانچه مقرری بگیر در سنوات گذشته بیکار و مدت استحقاق مقرری خود را دریافت نموده
باشد و کارفرما بیش از کارکرد واقعی وی و یا بصورت کامل نسبت به ارسال صورت مزد و
حقوق و پرداخت حق بیمه در ماه وقوع بیکاری و ماه بعد از آن اقدام نموده باشد. واحد
اجرائی باید با اخذ رأی مراجع حل اختلاف و
در مورد افرادی که فاقد رأی می باشند به استناد تاریخ بیکاری اعلام شده توسط
ادارات تعاون، کار و رفاه اجتماعی و با مد نظر قراردادن قراردادکار، تسویه حساب،
کارت حضور و غیاب و عنداللزوم با انجام بازرسی تحقیقی سه نفره بررسی های لازم را
معمول و در صورت اثبات عدم اشتغال بکار بیمه شده واحراز اشتباه واریزی حق بیمه،
نسبت به تنفیذ سوابق بیمه بیکاری اقدام نماید.
46)
پذیرش سوابق بیمه بیکاری افرادی که بین سابقه پرداخت حق بیمه آنان تا تاریخ اخراج
فاصله ایجاد گردیده، مشروط به اینکه مقرری آنان قبل از تاریخ صدور دستور اداری
شماره 28504/5000 مورخ 11/03/1376 برقرارشده، بلامانع می باشد.
47) بیمه شدگانی که در چندین کارگاه با ماهیت دائم، که متعلق به کارفرما واحد
بوده، اشتغال داشته تجمیع سوابق پرداخت حق بیمه آنان جهت احراز شرایط
مقرر دربند «1» تفاهم نامه مورخ 01/12/1384
بلامانع است.
48) چنانچه محل کار بیمه شده ثابت و صرفاً کارفرما تغییر نموده باشد، تجمیع
سوابق پرداخت حق بیمه این قبیل
بیمه شدگان درصورت دائمی بودن ماهیت فعالیت کارگاه، جهت احراز شرایط مقرر در بند «1»
تفاهم نامه مورخ 01/12/1384 بلامانع است.
49) تجمیع سوابق پرداخت حق بیمه، بیمه شدگانی که دارای کارفرمای واحد بوده و
حق بیمه آنان بجای پرداخت در شعبه محل اشتغال در شعبه دیگری واریز گردیده باشد،
درصورتیکه فعالیت کارگاه های
مورد نظر(هر دو کارگاه) دارای ماهیت دائم باشد، بلامانع می باشد.
50) چنانچه بیمه شده ای مدعی گردد در دفتر مرکزی شرکت فعالیت داشته ودرخصوص
واریز حق بیمه خود در پروژه های
عمرانی، ساختمانی و... که ماهیت غیر دائم دارد، معترض باشد، در صورت ارائه آراء مراجع
حل اختلاف مبنی بر تائید دفتر مرکزی بعنوان محل کار و الزام کارفرما به پرداخت حق
بیمه ، واحد درآمد حق بیمه موظف است نسبت به محاسبه و وصول حق بیمه طبق مقررات از
دفتر مرکزی کارگاه اقدام نماید.
نکات راهبردی در زمینه برقراری بیمه بیکاری:
51) واحد امور فنی بیمه شدگان موظف است در هنگام برقراری بیمه بیکاری وضعیت
کارگاه و بیمه شده را از
لحاظ شمول مقررات قانون کار، صحت وسقم
اشتغال بکاربیمه شده، رابطه کارگری وکارفرمایی و مزد بگیری، نوع سابقه پرداخت حق
بیمه، مدت دریافت بیمه بیکاری قبلی، اشتباه واریزی حق بیمه و... به دقت بررسی و
اقدامات لازم را معمول نمایند.
بدیهی است مسئولیت خسارات
وارده شده به سازمان یا بیمه شده، بدلیل
عدم رعایت مقررات قانونی متوجه مسئولین ذیربط خواهد بود.
52) کارگران شاغل در مناطق آزاد تجاری، صنعتی و ویژه اقتصادی در صورت پرداخت
حق بیمه بیکاری به سازمان و احراز کلیه شرایط قانونی، مشمول دریافت مقرری بیمه
بیکاری خواهند بود.
53) در صورت ابهام واحد امور فنی بیمه شدگان در زمینه تشخیص شمول قانون کار و
بیمه بیکاری بر کارگاه یا بیمه شده، مراتب باید به واحد درآمد حق بیمه منعکس و
واحد مذکور نیز ضمن اخذ مستندات مربوطه از جمله اساسنامه، آخرین آیین نامه یا
مقررات اداری و استخدامی دستگاه ذیربط و نمونه احکام کارگزینی بیمه شده بررسی
و اظهار نظر نماید.
ضمناً، در صورت لزوم باید مراتب به همراه مستندات یاد شده از طریق اداره کل
تامین اجتماعی استان جهت ارائه طریق به اداره کل درآمد حق بیمه منعکس گردد.
54) طبق ماده «188» قانون کار، کارگران کارگاه های خانوادگی که انجام کار آنها
منحصراً توسط صاحب کار و همسر و خویشاوندان نسبی درجه یک از طبقه اول(فرزند، پدر
ومادر) وی انجام میشود، مشمول قانون کار وبه تبع آن بیمه بیکاری نمیباشند، لیکن
چنانچه علاوه بر افراد مذکور، اشخاص دیگری در کارگاه شاغل باشند در این حالت کلیه
افراد شاغل صرف نظر از نسبت آنان با کارفرما مشمول پرداخت 3% حق بیمه بیکاری
خواهند بود و درصورت احراز شرایط قانونی پرداخت مقرری به آنان بلامانع می باشد.
مبنای تشخیص استحقاق بیمه بیکاری به هریک از افراد خانواده، لزوم اشتغال افرادی
غیر از افراد خانواده در تاریخ وقوع بیکاری در کارگاه می باشد.
55) نظربه اینکه به موجب دادنامه های
شماره «85» مورخ 02/02/1394 و«1182» مورخ 15/10/1394 هیأت عمومی دیوان
عدالت اداری و با توجه به تبصره 5 الحاقی به ماده 4 قانون تأمین اجتماعی ( موضوع ماده 3 قانون اصلاح قانون
تأمین اجتماعی و برخی قوانین مربوط ... مصوب 8/4/87 مجمع تشخیص مصلحت نظام و
تبصره ذیل ماده 51 قانون اصلاح قانون نظام صنفی مصوب 12/6/92 مجلس شورای
اسلامی) ماهیت بیمه مدیران اشخاص حقوقی و حقیقی غیر دولتی (مدیرعامل، رئیس و نائب
رئیس و اعضاء هیأت مدیره) جنبه اختیاری داشته و این قبیل بیمه شدگان مشمول قانون
کار نمی باشند، لذا به استناد بند
«2» تبصره ماده (1) قانون بیمه بیکاری، اشخاص مذکور مشمول قانون اخیر الذکر نبوده
و وصول حق بیمه بیکاری و پرداخت مقرری به آنان موضوعیت ندارد.
واحد درآمد حق بیمه باید مشخصات هویتی اینگونه افراد را در
سیستم شعبه دقیقاً تعریف نموده و از دریافت 3%
حق بیمه بیکاری خودداری نمایند.
56) در اجرای ماده
«10» قانون نظام وظیفه عمومی مصوب 22/8/1390 بررسی احراز شرایط متقاضیان بیمه
بیکاری، منوط به ارائه کارت پایان خدمت یا مدارکی دال بر رسیدگی به وضع مشمولیت
آنان از سوی اداره وظیفه عمومی خواهد بود.
57) افرادی که قبل از طرح شکایت در مراجع حل اختلاف قانون کاردر خصوص مزایای
پایان کار و قطع همکاری و خاتمه کار با کارفرما سازش می نمایند، مشمول دریافت
مقرری بیمه بیکاری نمی باشند.
ضمناً، تسویه حساب کارگران دارای قرارداد مدت موقت در پایان قرارداد، در صورت
عدم تمدید قرارداد کار از سوی کارفرما مانعی در برخورداری از مزایای بیمه بیکاری
نخواهد بود.
58) بیمه شدگانی که وفق ماده «27» قانون کار و حسب آراء صادره از
مراجع حل اختلاف بدلیل قصور در انجام وظایف محوله و یا نقض آئین نامه های انضباطی
کارگاه قرارداد کار آنها از سوی کارفرما
فسخ می گردد، مستحق دریافت مقرری بیمه بیکاری نخواهند بود.
59) آن دسته از کارگرانی که به استناد تبصره ماده «165» قانون کار پس از قطعیت
یافتن حکم مربوطه از بازگشت بکار خودداری می نمایند، مشمول دریافت مقرری بیمه
بیکاری نخواهند بود.
60) کارگران فصلی در صورتیکه براساس رأی مراجع حل اختلاف صرفاً در اثنای فصل کار اخراج
گردیده و بیکاری آنها بدون اراده تشخیص داده شود، مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری
خواهند بود.
61) افراد شاغل در کارهای "مدت معین" که کارگاه محل
اشتغال آنان صرفاً در دوره خاص دایر می باشد (مدارس غیرانتفاعی، مهد کودک
های آموزش و پرورش و ...) چنانچه در اثنای دوره فعالیت کارگاه بیکار گردند با حفظ
سایر شرایط قانونی محق به دریافت مقرری بیمه بیکاری خواهند بود.
62) بیکاران دارای قرارداد کار "با مدت معین "در صورتیکه براساس رأی مراجع حل اختلاف در اثنای مدت
قرارداد اخراج گردیده باشند، مشمول استفاده از بیمه بیکاری خواهند بود. درصورتیکه
باستناد رأی مراجع مذکور کارفرما مکلف به پرداخت حقوق و مزایای فرد اخراجی تا پایان
قرارداد باشد، مقرری بیمه بیکاری از تاریخ پایان قرارداد و قطع دریافت مزد پرداخت
خواهد شد.
واحد اجرائی باید با توجه به رأی مراجع حل اختلاف و با رعایت مقررات نسبت به
مطالبه حق بیمه ایام مذکور تا پایان قرارداد اقدام نماید.
63) چنانچه بیمه شده
قبل از برقراری بیمه بیکاری دارای موافقت اصولی، پروانه کسب یا مجوز اشتغال معتبر
باشد. درصورت اشتغال در سایر کارگاه های مشمول قانون کار و احراز بیکاری و اثبات
عدم استفاده از مجوزهای مربوطه به هر نحو در ایام بیکاری، می تواند از مقرری بیمه
بیکاری بهره مند گردد، واحد اجرائی موظف
است از طریق استعلام از مراجع ذیربط و انجام بازرسی تحقیقی موضوع عدم اشتغال
بکار بیمه شده بواسطه مجوزهای مذکور را بررسی نماید.
64) برقراری
بیمه بیکاری بیمه شدگان زنی که در زمان مرخصی زایمان یا ایام شیردهی به دلایلی
نظیر اخراج یا عدم تمدید قراداد کار از سوی کارفرما بیکار می گردند، درصورتیکه قطع
رابطه کاری آنان توسط مراجع حل اختلاف موجه تشخیص داده شود با رعایت سایر شرایط
قانونی مقدور می باشد.
65) مقرری بیمه
شدگانی که در حین استفاده از مقرری بیمه بیکاری به خدمت وظیفه عمومی اعزام می گردند
درصورتی که متأهل نباشند قطع می گردد و پس از پایان خدمت وظیفه عمومی درصورت عدم
اشتغال، با معرفی واحد کار و امور اجتماعی مجدداً نسبت به باقیمانده مدت استحقاقی،
مقرری آنان برقرار خواهد شد.
66) در مورد
کارگرانی که در حین استفاده از مقرری بیمه بیکاری بر اساس حکم صادرشده از سوی
مراجع ذیصلاح بازداشت یا زندانی می گردند درصورت صدور رأی مراجع مذکور مبنی بر
مجرمیت آنان، مشروط بر آنکه متأهل نباشند پرداخت مقرری بیمه بیکاری متوقف می گردد
و پس از گذراندن دوره محکومیت به شرط عدم اشتغال، با معرفی واحد کار و امور اجتماعی
مجدداً برقرار خواهد شد.
67) به موجب ماده «17» آیین نامه اجرایی قانون بیمه بیکاری، سازمان تأمین
اجتماعی نیز مجاز به بررسی اشتغال پنهان مقرری بگیران وقطع مقرری آنان در صورت
احراز اشتغال بکار می باشد. در صورت اعتراض بیمه شده به قطع مقرری توسط سازمان،
مراتب از طریق انجام بازرسی مشترک با اداره تعاون کار ورفاه اجتماعی مربوطه بررسی
و طبق گزارش بازرسی عمل خواهد شد.
68) پرداخت توأمان
بیمه بیکاری و مستمری بازماندگان به بیمه شده زن (همسر بیمه شده متوفی) در صورت احراز سایر شرایط قانونی
بلامانع می باشد، درصورت اشتغال سایر بازماندگان (دختر، پسر، پدر و مادر) از تاریخ
اشتغال بکار، مستمری بازماندگان قطع و درصورت بیکاری و احراز شرایط قانونی پرداخت
مقرری منعی ندارد.
69) به استناد بند
«د» ماده «8» قانون بیمه بیکاری و ماده «13» آیین نامه اجرایی، مقرری افراد درصورت
احراز شرایط بازنشستگی قطع و مستمری مزبور طبق قانون تأمین اجتماعی برقرار خواهد شد. بنابراین پرداخت مقرری
به افرادی که در زمان معرفی و یا حین دریافت مقرری واجد شرایط بازنشستگی(موضوع
ماده «76» وتبصره «1» و«3» ذیل همان ماده) می باشند، مورد نخواهد داشت. بدیهی است
برقراری مستمری بازنشستگی این قبیل افراد (به استثنای مشمولین قانون اصلاح تبصره 2
الحاقی ماده 76 قانون تامین اجتماعی مصوب30/11/1379) بدون توجه به تاریخ
درخواست بازنشستگی از زمان احراز شرایط بلامانع خواهد بود و درصورتیکه مایل به
دریافت مستمری بازنشستگی نباشند در هر حال مقرری آنان قطع خواهد شد.
70) با عنایت به تکلیف مقرر در ماده «4» آئین دادرسی کار مصوب سال1392، مراجع
حل اختلاف باید طبق قوانین،
مقررات و اصول حقوقی به دعوی یا خواسته مدعی رسیدگی نمایند، لذا مراجع مذکور باید
با ملاک قراردادن ماده306 قانون آیین دادرسی مدنی در زمینه مصادیق عذر موجه( بیماری
که مانع از حرکت شود، فوت یکی از والدین یا همسر یا اولاد، حوادث قهریه و توقیف یا
حبس) اظهار نظر نمایند.علی ایحال رای مراجع مذکور در خصوص تشخیص عذر موجه موضوع
بند «ب» ماده 6 قانون بیمه بیکاری لازم الاجراء می باشد.
تذکر: نظر به اینکه
برقراری مستمری بازنشستگی آن دسته از بیمه شدگان که متقاضی بهره مندی از سوابق
ارفاقی بوده( مانند مشمولین قانون اصلاح تبصره 2 الحاقی ماده 76 قانون تامین اجتماعی
مصوب30/11/1379،مشمولین قانون حفاظت در برابر اشعه مصوب 20/1/1368 و...)
منوط به ارائه درخواست واحراز شرایط قانونی می باشد، لذا مقرری بیمه بیکاری این
قبیل از بیمه شدگان با لحاظ کلیه شرایط قانونی تا تاریخ درخواست بازنشستگی تداوم
خواهد یافت.
71) بکارگیری مقرری بگیران بیمه بیکاری تحت عناوین کارآموزی، آموزش فنی و حرفه
ای و غیره در واحدهای اجرائی سازمان مجاز نمی باشد.
72) در صورتی که پس از پرداخت مقرری بیمه بیکاری محرز شود که بیکاری بیمه شده،
ناشی از میل و اراده او بوده، کارگر موظف به استرداد وجوه دریافتی به سازمان تأمین
اجتماعی خواهد بود.
73) در صورتی که بیمه شده به نحوی از انحاء با دریافت مزد ایام بلاتکلیفی به
کار مربوطه اعاده گردد، مکلف به بازپرداخت مقرری بیمه بیکاری دریافتی به سازمان
تأمین اجتماعی می باشد.
74) چنانچه بیمه شده بیکار اشتغال مجدد خود را مکتوم داشته و مقرری بیمه
بیکاری را دریافت کرده باشد، ملزم به بازپرداخت مقرری دریافتی از تاریخ اشتغال
خواهد بود.
75) دریافت کمک هزینه حین کارآموزی مانع استفاده از مقرری بیمه بیکاری نخواهد بود.
76) اختلاف بین
واحدهای اجرائی سازمان و ادارات تعاون کار و رفاه اجتماعی در زمینه اجرای مقررات
قانون بیمه بیکاری، بدواًً در کمیته استانی موضوع تفاهم نامه مشترک مورخ
01/12/84 مطرح و اتخاذ تصمیم می گردد. در صورت ابهام باید مراتب با ذکردلایل
قانونی به همراه نظریه کمیته استانی وسایر مستندات به کمیته ستادی منعکس گردد.
77) انجام
هماهنگی های لازم با دستگاه های ذی ربط از جمله وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و
سازمان آموزش فنی وحرفه ای کشور در زمینه اجرای مقررات قانون بیمه بیکاری، راهبری
و نظارت بر عملکرد واحدهای اجرائی، اجرای سیاست های مربوط به اشتغال مجدد مقرری
بگیران، تنفیذ سوابق بیمه بیکاری و... به عهده اداره کل امورفنی بیمه شدگان می
باشد.
تقسیط اضافه پرداختی بیمه بیکاری:
78) چنانچه بیمه شده
بدون در نظر گرفتن سوابق ایام بیکاری من غیر حق، حائز شرایط دریافت مستمری باشد و
با بررسی شرایط وی امکان پرداخت یکجای بدهی بصورت نقدی یا پرداخت مبلغی به عنوان
پیش پرداخت وجود نداشته باشد، ضمن اخذ درخواست کتبی از وی مبنی بر کسر بدهی از
مستمری، ضروریست با توجه به مبلغ بدهی و میزان مستمری و همچنین طبق نظر رئیس شعبه
مبلغ اقساط تعیین و تا استهلاک کامل آن، ماهانه از مستمری وی کسر و به حساب صندوق
بیمه بیکاری واریز گردد. علی ایحال قانوناً بازداشت تا یک چهارم حقوق مستمری
امکانپذیر بوده و در صورت توافق و رضایت بیمه شده تعیین مبلغ اقساط مازاد بر میزان
مذکور بلا مانع می باشد.
79) در خصوص سایر
بیمه شدگان نیز مبلغ اضافه پرداختی با رعایت موارد ذیل مطالبه و به حساب صندوق بیمه
بیکاری واریز خواهد شد.
80) مبلغ بدهی مربوط
به اضافه پرداختی بیمه بیکاری محاسبه و به بیمه شده ابلاغ گردد.
81) بیمه شده می
تواند حداکثر ظرف یکماه از تاریخ ابلاغ، نسبت به پرداخت یکجای بدهی و یا ارائه
تقاضای تقسیط آن اقدام نماید.
82) در صورت ارائه
تقاضای تقسیط و احراز اینکه بیمه شده توانایی پرداخت یکجای بدهی را ندارد، مبلغ
بدهی حسب نظر رئیس شعبه حداکثر در 18 قسط تعیین و به بیمه شده ابلاغ گردد.
83) چنانچه بیمه شده
در مهلت مقرر نسبت به پرداخت یکجای بدهی ویا تقاضای تقسیط آن اقدام ننماید، مراتب
در اجرای ماده «50» قانون تأمین اجتماعی، جهت طی تشریفات قانونی به واحد اجرائیات
اعلام شود.
84) چنانچه بیمه شده
پس از صدور برگ اجرائیه، متقاضی تقسیط بدهی باشد، حسب ماده «99» آیین نامه اجرایی ماده50 قانون
تامین اجتماعی تقسیط آن به میزان تعیین
شده، منوط به اخذ وثیقه مناسب با بدهی خواهد بود.
85) در صورتیکه
علیرغم تقسیط بدهی، بیمه شده از پرداخت آن خودداری نماید، بدهی تبدیل به حال شده و
برابر اختیارات ناشی از ماده50 قانون تامین اجتماعی و آیین نامه اجرایی مربوطه در
خصوص وصول آن اقدام خواهد شد.
86) نظر به اینکه
حسب ماده «19» آیین نامه اجرائی قانون بیمه بیکاری، در مواردیکه بیمه شده بیکار
تحت هر عنوان من غیر حق مبالغی را از صندوق بیمه بیکاری دریافت نموده باشد، صرفاً
ملزم به بازپرداخت وجوه دریافتی مذکور
خواهد بود، لذا اخذ جریمه بابت مطالبه اضافه پرداختی بیمه بیکاری از بیمه شده
موضوعیت ندارد.
سایر موارد:
87) با توجه به
اهمیت درج صحیح شماره حساب متمرکز بانکی مقرری بگیران در پرداخت به موقع بیمه
بیکاری ضروری است واحدهای نامنویسی وحساب های انفرادی شعب در این زمینه نهایت دقت
و کنترل لازم را بعمل آورند.
88) با توجه به
پرداخت متمرکز بیمه بیکاری توسط ستاد مرکز، پرداخت مقرری از طریق واحدهای اجرائی
به هر طریقی از جمله صدور اسناد دستی و تحویل چک ممنوع بوده و در شرایط خاص منوط
به اخذ مجوز از ادارات کل امور فنی بیمه شدگان و امور مالی می باشد.
89) نظر به اینکه
پرونده فنی برخی از مقرری بگیران با توجه به محل سکونت باید به شعبه دیگری انتقال
یابد، لذا انتقال پرونده مقرری بگیران پس از صدور حکم انتقال در بین واحدهای
اجرائی یک استان بدون پرداخت مقرری اولیه بلامانع بوده، لیکن انتقال آن از شعب یک
استان به شعب سایر استان ها منوط به
پرداخت مقرریهای معوقه خواهد بود.
90) حکم برقراری
مقرری بیمه بیکاری وتغییرات آن باید به امضای مسئول امورفنی بیمه شدگان و رئیس
شعبه رسیده باشد و از آنجائیکه امکان چاپ احکام
مذکور در سیستم مکانیزه وجود دارد، لذا
ضروریست به منظور آگاهی مقرری بگیر از نحوه محاسبه، مدت استحقاق و میزان
مقرری یک نسخه از آن به وی تحویل داده شود.
91) صدور حکم قطع
مقرری در صورت اتمام مدت استحقاق بیمه شده، اشتغال مجدد، احراز شرایط بازنشستگی
و... و همچنین صدور حکم انتقال پرونده بیمه بیکاری به سایر شعب در سیستم مکانیزه
الزامی است.
92) از آنجائیکه
ثبت اطلاعات پرونده های بیمه بیکاری منتقله از سایر شعب به عنوان درخواست جدید
موجب برهم زدن توازن آماری می گردد، لذا ضروریست ورود اطلاعات پرونده های واصله در
سیستم مکانیزه، صرفاً از طریق منوهای امورفنی / کمک های
کوتاه مدت/ درخواست کمک های کوتاه مدت/ عملیات/ انتقال مقرری از سایر شعب صورت پذیرد.
93) به منظور حذف سوابق ناشی از اضافه پرداختی بیمه بیکاری، باید پس ازصدورحکم
قطع مقرری با استفاده از منوی امورفنی/کمک
های کوتاه مدت/ در خواست کمک های کوتاه مدت / عملیات/ محاسبه مجدد و صدور سند منفی
اقدام نمود.
94) نظر به اینکه برخی از بیمه شدگان در مواردی علیرغم عدم حصول شرایط قانونی
جهت بهرهمندی از مزایای قانون بیمه بیکاری بر اساس آراء صادره از سوی مراجع قضائی
محق به دریافت مقرری بیمه بیکاری شناخته میشوند،
لذا به منظور فراهم شدن زمینه پرداخت مقرری به اینگونه بیمه شدگان از مسیر امورفنی/ کمک های کوتاه مدت/ درخواست کمک های کوتاه مدت/ عملیات/
تداوم مقرری در شرایط خاص اقدام خواهد شد.
95) لازم به ذکر است، آن بخش از مفاد این بخشنامه که مستلزم تغییرات سیستمی می باشد، پس
از ارسال نگارش مربوطه و عملیاتی شدن آن در شعب قابلیت اجرایی خواهد داشت.
96) از تاریخ صدور این بخشنامه آن قسمت از دستورالعمل ها وبخشنامه های صادره
که با مفاد این بخشنامه مغایر می باشد، قابلیت اجرایی نخواهد داشت.
موخره
مسئول حسن اجراء این بخشنامه
مدیران کل، معاونین، رؤسا و کارشناسان ارشد امور فنی بیمه شدگان، درآمد حق بیمه،
نامنویسی و حساب های انفرادی، امور فنی مستمری ها و مالی ادارات کل استان ها و
مسئولین ذی ربط در شعب و همچنین شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تأمین می باشند.
و من ا... التوفیق
دکتر
سیدتقی نوربخش
مدیر
عامل
مواد مرتبطِ دیگری هست؟
اگر این سند به مادهای از قانون مربوط است که بالا نیامده، شمارهٔ ماده را بنویسید. کارشناس بررسی میکند و پس از تأیید زیرِ همان ماده نمایش داده میشود.