حسابداری چیست

حسابداری سیستمی است که در آن پروسه گردآوری، طبقه ‌بندی، ارزیابی، ثبت، خلاصه نمودن اطلاعات مالی و تهیه و تدوین گزارش های مالی و صورت های مالی حسابداری در اشکال و مدل های متنوع تهیه میشود. این گزارشات به تصمیم گیری نهایی مدیران ارشد سازمان و یا سازمان های بیرونی مانند بانک، مجامع عمومی و یا سازمان مالیات کمک خواهد نمود.

دوره مالی

شرکت ها برای تعیین وضعیت سود یا زیان خود، دوره فعالیت را به دوره های کوتاه مدت تقسیم میکنند، به هر کدام از این دوره ها، دوره مالی گفته می شود، که میتواند شامل بازه های متفاوتی از 1، 3، 6 یا ۱۲ ماه، بسته به تصمیم اعضای هیئت مدیره باشد. البته بیشتر مواقع دوره مالی را یکسال انتخاب میکنند. گاها بعضی از شرکت ها دوره مالی را از زمان تاسیس شرکت تا یکسال و یا بازه زمانی کوتاهتر انتخاب میکنند.

حساب

تغییراتی که در سرمایه، بدهی و دارایی های یک موسسه یا شرکت در یک بازه زمانی مشخصی به ثبت میرسد، حساب نامیده می شود که ابزار ثبت اطلاعات مالی شمرده میشود. حساب در واقع مشخص کننده وضعیت هر یک از اقلام حسابداری است. هر حساب، از سه بخش شامل: عنوان، اطلاعات، بدهکار/ بستانکار تشکیل شده است که هرکدام از این موارد را اگر بخواهیم به طور مختصر توضیح دهیم میتوانیم بگوییم: عنوان حساب، نشان دهنده این واقعیت است که حساب مربوطه، به کدامیک از موارد دارایی، بدهی، حقوق صاحبان سرمایه، درآمد یا هزینه های جاری تعلق دارد. به تجزیه و تحلیل داده های موجود به گونه ای که دارای معنی و مفهوم باشد اطلاعات میگویند. در شناخت مفهوم بدهکار از طریق فرهنگ لغات فارسی به شخصی که مقروض است و یا دینی بر گردن دارد گفته میشود به عبارتی این فرد موظف است تا کالا یا خدماتی که گرفته، برگرداند یا آن را با پرداخت بها یا انجام دادن خدماتی برای طرف دیگر معامله، جبران کند. در طرف دیگر معامله بستانکار قرار دارد که در لغت نامه به معنای طلبکار و کسی که از دیگری پول یا کالایی طلب دارد که باید بگیرد، میباشد.

انواع حساب در حسابداری

• حساب های موقت

حساب هایی که بر اساس سود یا زیان مشخص شوند را حساب موقت گویند. زیرا این حساب ها در آخر یا بر اساس زیان و یا بر اساس سود مشخص و تمام میشود. این حساب ها شامل؛ درآمد فروش، خرید، هزینه های مستقیم خرید، تخفیفات نقدی خرید و فروش، برگشت از فروش، برگشت از خرید، کلیه هزینه ها و … می شود.

• حساب های دائمی

به حساب هایی گفته میشود که در یک حساب بسته نمیشود و در بازه زمانی بعدی هم مورد استفاده قرار میگیرد. حساب های موجودی نقد و بانک، حساب های دریافتنی/پرداختنی، موجودی مواد و کالا، پیش دریافت ها، پیش پرداخت ها و … حساب دائمی میباشند.

• حساب های مخلوط (مختلط)

همانطور که از نامش پیداست، این حساب ها ترکیبی از حساب های موقت و دائمی میباشد، به همین علت در انتهای دوره مالی با استفاده از تعدیلات سود و زیان مشخص میگردد و به عنوان درآمد یا هزینه ثبت میشود و بقیه اطلاعات مالی به دوره بعدی ترازنامه منتقل میشود. پیش پرداختهای هزینه، پیش دریافتهای درآمد نمونه ای از حسابهای مخلوط هستند.

ماهیت حساب ها در حسابداری

در حسابداری همه عناوین دارای ریشه میباشند یا به زبان خودمانی، یک ذات دارند، که همان ماهیت گفته میشود، ماهیت را به صورت مثبت (خوب) و منفی (بد) می نامند. مانند ذات یک آدم که میگویند ذاتش خوب یا بد است. در حسابداری نیز ذات این حساب ها طبق ماهیت، بدهکار و بستانکار تعریف می شوند. ماهیت هر حساب، مبنای تقسیم بندی آن ‌ها می باشد.

تمام ماهیت حساب ها مثبت میباشد، بعنوان مثال؛ ما هیچ وقت صندوق منفی نداریم.

ماهیت هزینه ها بدهکار و ماهیت درآمدها و ریشه تمام حساب ها مثبت و بستانکار است، این قانون و قاعده حسابداری میباشد.

جهت مطالعه بیشتر میتوانید به مقاله ماهیت حساب مراجعه نمائید.